Alerjik Hastalıklar
Organizmanın vücuda giren yabancı maddelere ve sevmediÄŸi proteinlere karşı gösterdiÄŸi reaksiyondur. Vücudun kabul etmediÄŸi yabancı maddelere “antijen” adı verilir. Vücut, antijenleri etkisiz hale getirmek için bunlarla savaÅŸacak “antikor”ları üretir. Antikorlar yabancı maddeyi öldürür; akyuvarlar da ölü maddeleri ortadan kaldırır. Vücut savaÅŸtığı bu antijen maddeyi unutmaz. Ä°kinci bir defa onunla karşılaÅŸtığı zaman, öncekine kıyasla çok daha hızlı ve tesirli bir ÅŸekilde karşı koyar. Bulaşıcı hastalıklar konusunda buna “vücudun o mikroba karşı bağışıklığı” diyoruz.
Yukarıda vücudun sevmediÄŸi proteinlere karşı da reaksiyon gösterdiÄŸini söylemiÅŸtik. Bazı bünyeler her türlü proteini kabul edebilirken, bir kısım bünyelerin sevmediÄŸi proteinler vardır. Her bünyenin sevmediÄŸi proteinler baÅŸka baÅŸkadır. Ä°ÅŸte ÅŸahıstan ÅŸahısa deÄŸiÅŸen ve bünyenin sevmediÄŸi proteine karşı reaksiyon gösteren bu özelliÄŸine “alerji” diyoruz. Vücut, sevmediÄŸi proteine karşı aynı yabancı maddelerdeki gibi antikorlar üretir ve o protein maddelerini yoketmeye çalışır.
Bebekler, bir yaşına kadar bazı proteinlere karşı reaksiyon gösterirler. Kadınlar, daha çok, ergenlik çağında, ayhali dönemlerinde, hamilelikte ve menopoz dönemlerinde bazı proteinlere karşı alerji duyarlar. Zayıf kişiler, şişmanlara kıyasla, alerjiye daha yatkındırlar. Alerjinin mesleklerle de yakından ilgisi vardır. Fikir işçileri, kimyevi madde üreten tesislerde çalışan kimseler, değirmenciler, eczacılar, laborantlar, hastahane işçileri ve ilaç fabrikasında çalışanlar alerji vakaları ile sık karşılaşırlar. Alerjinin sinir sistemi ile de yakın ilgisi vardır. Normal insana kıyasla hassas bir bünyeye sahip olanlarda alerjiye sık rastlanır. Bazı ailelerde aynı tip alerjinin sık görülmesi, bu reaksiyonun kalıtımla da ilgisi olduğu ihtimalini kuvvetlendirmektedir.
Alerjide antikor - antijen mücadelesinin kanda deÄŸil de vücut hücrelerinin yüzeyinde meydana geldiÄŸini ileri süren araÅŸtırmacıların sayısı az deÄŸildir. Bunlara göre antikor - antijen (veya allerjen) reaksiyonu sırasında hücre duvarları bozulmakta ve “histamin” adı verilen bir madde açığa çıkmaktadır. Histamin, hücrelere iki ÅŸekilde etki yapmaktadır:
a) Ä°nce kan damarlarının gerginliÄŸini artırarak kanın “serum” adı verilen sıvı kısmının doku aralarına sızmasına sebep olur.
b) Bazı kas gruplarında, özellikle bronşlarda, spazmlara yol açar.
Serumun doku aralarına sızmasından sonra kabarcıklar, şişlikler, deri, göz ve burunda rahatsızlıklar kendisini göstermeye başlar. Bronşlardaki spazmlar astım krizlerine sebep olur.
Ne Yapmalı?
* Alerji vakasının tedavisi kişiden kişiye değişen ve daha da önemlisi doktorun tecrübesine bakan bir husustur. Bunun da sebebi, hastalığın psikolojik yönlerinin ağırlıkta olmasıdır.
* En sık baş vurulan usul, alerjen (alerji yapan) maddeyi keşfedip hastayı bu maddeden uzak tutmaktır.
* Bir diÄŸer usul, histamin maddesini analiz ettikten sonra, bu maddeyi etkisiz kılan bir “antihistaminik” vermektir. Saman nezlesinde, sivilce ve ÅŸiÅŸliklerde alerjik ilaçlar iyi netice vermektedir.
 DİKKAT: Alerji ilaçları (antihistaminikler) hastada uyuklama hali yaptığı için dikkat isteyen işlerde (şoförler ve makina işçileri) tehlikeli kazalara sebep olmaktadır
SERUM ALERJÄ°SÄ°
Tetanos, difteri ve kangren vakalarında hastaya tedavi maksadıyla verilen “at serumu” sonunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Vücut seruma karşı antikorlar üreterek savunmaya geçer.
Belirtileri:
* Serum verildikten 5-10 gün sonra ateş, eklem ağrıları ve deride döküntüler başlar.
Tedavi:
* Hastalığın etkileri giderilinceye kadar ilaç verilir.
Korunma:
* Antikor-antijen reaksiyonu göz önünde bulundurularak mecbur kalmadıkça at serumu verilmemelidir. Aktif bağışıklık kazandırmak için aşılar tercih edilmelidir.
SAMAN NEZLESÄ°
Her yıl belirli zamanlarda ortaya çıkan ve daha çok bitki çiçek tozlarıyla bulaşan alerjik bir nezledir.
Belirtileri:
* Burun akıntısı önce sulu sonra koyu ve sarı renktedir.
* Burun akıntısı ile birlikte öksürük de görülür.
Ne Yapmalı?
* Genellikle antihistaminik ilaçlar iyi netice vermektedir.
* Hastalığın ilk günlerinde burun damlası kullanmaktan sakınmalı, tedavi doktora bırakılmalıdır.
DÄ°KKAT: Ciddiye alınmayan saman nezlesi geliÅŸerek “astım bronÅŸit”e sebep olur.
* Alerjinin gerçek sebebi keşfedildikten sonra hazırlanabilecek aşılar da etkili olmaktadır.
* Saman nezlesi kuru ortamı sevdiğinden, tedavi sırasında hasta nemli bir ortamda bulundurulmalıdır.
Bu yazı toplamda 178, bugün ise 0 kez görüntülenmiştir.
Åžubat 09 2008 02:27 am | HASTALIKLAR ve TEDAVÄ°